Cito wikt, school beschikt

Cito is beroemd en berucht door de eindtoets basisonderwijs. Gespannen wachten ouders op de uitslag: één cijfer bepaalt de toekomst van je kind. Eind januari lazen ze in de krant dat Cito haar zaakjes niet op orde heeft. Een deel van de toets was te koop op Marktplaats! Dat is een lastig verhaal. Lees hier verder >>>

In de ontvangsthal van Cito in Arnhem staat een zes meter hoge boom die gekleurd wordt door LED-licht. Langzaam verandert dit van roze naar blauw, en weer terug. Misschien is dit een metafoor voor de transformatie die het bedrijf wil realiseren. Het publiek vindt de organisatie zeer degelijk maar ook stoffig en bureaucratisch. Is dat beeld terecht? Ik vraag het aan Marcel van der Vecht, sinds 3 jaar senior marketingadviseur bij Cito. ‘Onze mensen zijn zeer integer, gedreven, precies en gericht op details. Wij zijn, zeg maar, een “blauwe” organisatie. Bijvoorbeeld: als wij een toets maken, dan moet die niet gewoon goed zijn, nee, hij moet beter en dan nóg beter. Dat leidt natuurlijk tot een uitstekende kwaliteit. Het heeft ook het gevaar in zich dat je uit het oog verliest wat jouw werk betekent in de buitenwereld. We leggen onvoldoende uit wat we doen en waarom we juist zó werken. Erg jammer, want we hebben juist een ontzettend mooi ‘why’.’

Waarom we bestaan …
‘Cito is in 1968 opgericht door A.D. de Groot omdat hij zag dat kinderen uit de arbeidersklasse veel te weinig toegang kregen tot het hoger onderwijs. Ze kregen bij voorbaat al het advies om zich tot de ambachts- of huishoudschool te beperken. Omgekeerd werden kinderen uit de meer gegoede milieus vaak overvraagd: het feit dat je ouders arts of advocaat zijn, betekent niet dat jij als hun kind ook goed kunt leren. De Groot wilde dat er door het invoeren van een eerlijke, objectieve toets, meer rechtvaardige kansen zouden ontstaan voor alle kinderen. Dat is gelukt: meer mensen, uit alle lagen van de bevolking, nemen deel aan hoger onderwijs. Op dat ‘why’ worden we helaas zelden beoordeeld. Cito wordt vaak afgerekend op de manier waarop de gebruikers met onze toetsen omgaan. Basisscholen zijn verplicht om gegevens te verstrekken over het niveau van de leerling. Naast het advies van de leerkracht moeten zij een onafhankelijk gegeven presenteren. De scholen kiezen vaak voor de Citotoets, maar ze zijn vrij om te kiezen voor een toets van een van onze concurrenten, zoals het NIO. Het ministerie vereist dat ze in ieder geval de reken- en taalvaardigheden toetsen. Ouders vinden dat vaak onvoldoende en zeggen, terecht, mijn kind is zoveel méér! Kijk ook eens naar sociale vaardigheden, naar creativiteit, naar emotionele intelligentie. Natuurlijk zijn wij het daar vanuit onze geschiedenis mee eens: wij bieden ook de bijpassende toetsen. De keuze: wat toetsen we en hoe gaan we daar mee om, ligt echter bij scholen en beleidsmakers.
De beeldvorming van Cito wordt ook beïnvloed door de kwestie van ‘vraag en aanbod’. Bij de selectie van leerlingen door het voortgezet onderwijs speelt dat een grote rol. Als er veel leerlingen zijn, legt men de lat een stukje hoger. Als het aanbod kleiner is, dan wil een school vaak wél kijken naar zaken zoals inzet en motivatie. Door dit alles beleven veel mensen beleven de eindtoets basisonderwijs als een selectietoets, die dient om leerlingen af te wijzen. Maar wij willen juist dat basisscholen gebruik maken van een integraal volgsysteem waardoor ze een goed en gedegen beeld krijgen van alle kwaliteiten en mogelijkheden van de leerlingen en niet van een meting op één moment! Sterker nog: we maken hiervoor zelf de volgsystemen.’

Verliezen en winnen
In deze tijd van economische stagnatie en steeds hardere concurrentie op de arbeidsmarkt wordt iedereen langs de meetlat gelegd. Op zaterdagavond zit heel Nederland voor de X-factor of Ranking the Stars. Betekent dit dat er gouden tijden aanbreken voor Cito? Marcel van der Vecht: ‘Toetsen zijn nodig om een oordeel te vormen, maar ze kunnen ook worden gebruikt om mensen uit te sluiten. Zo’n programma zoals ‘Ranking the stars’ draait om het vaststellen van een rangorde en het kiezen van de winnaar. Dat is niet in overeenstemming met onze visie. Stel je bijvoorbeeld voor dat een politicus van mening is dat er te veel mensen slagen voor de inburgeringstoets. Dan kan de populaire beeldvorming van winnaars en verliezers een legitimatie vormen om toets-eisen te hoog te gaan leggen. Dat is niets voor ons: wij willen juist eerlijk, objectief en integer meten.’

Cito maatstaven: NPS en CES
In 2013 zal Cito starten met uniforme kwaliteitsmeting aan de hand van twee maatstaven. ‘We deden veel aparte onderzoeken naar deelonderwerpen.’, vertelt Marcel van der Vecht. ‘Maar dat levert een gefragmenteerd beeld op. Je ziet bijvoorbeeld dat de telefonische contacten op afdeling A beter kunnen, maar die van afdeling B blijven buiten beeld. Daarom gaan we werken met een integraal onderzoek voor alle afdelingen. Het belang van de NPS daarbij is evident: die maakt zichtbaar hoe klanten over je denken en welke factoren dat beïnvloeden. Heel interessant is echter ook de Customer Effort Score, ofwel CES. Die maakt zichtbaar hoeveel moeite een klant moet doen om een bepaalde vraag beantwoord te krijgen. Daarbij denk ik bijvoorbeeld aan een docent die meer wil weten over de interpretatie van Cito-scores of de afname van de toetsen.’

Wat doet Cito?
Cito is het meest bekend van de eindtoets basisonderwijs, in de volksmond ‘De Cito-toets’ geheten. Per jaar nemen ongeveer 6.500 scholen bij ongeveer 170.000 leerlingen deze toets af. In opdracht van de Commissie voor Examens ontwikkelt Cito ook de examens voor vmbo, havo en vwo. Hieraan nemen jaarlijks ruim 200.000 leerlingen deel. Cito werkt ook in opdracht van andere partijen. Zo maakt het instituut onder andere eindtoetsen voor de brancheorganisaties van projectleiders. In landen zoals Singapore, Japan, Kazachstan en Zwitserland staat Cito hoog aangeschreven. Er worden in die landen diverse projecten onder leiding van deskundigen van Cito uitgevoerd. Het bedrijf geeft daar dan ook betaalde adviezen op basis van haar wetenschappelijke kennis en praktische ervaring. In Duitsland, Amerika en Turkije heeft Cito vestigingen die specifieke producten en volgsystemen naar het onderwijs brengen.

Comments are closed.